Welvaart Verwagtinge vir 2024

Riaan Botha • March 18, 2024

Agtergrond


Die toekoms is onbekend en daarom bestee internasionale beleggingshuise groot bedrae geld om te voorspel wat in die toekoms op beleggingsmarkte gaan gebeur – sonder veel sukses. Om persoonlike welvaart in ‘n onseker wêreld te skep verg ‘n plan asook persoonlike dissipline. Die volgende persoonlike plan word voorgestel:

Persoonlike Plan


Elke leser leef in unieke persoonlike finansiële omstandighede in ‘n wêreld vol risiko’s. Die volgende plan kan in samewerking met jou Bovest welvaartbestuurder geimplimenteer word om te help om risiko’s te bestuur en gevolglik jou persoonlike welvaart te vermeerder:

  • Stel ‘n persoonlike maandelikse begroting op asook ‘n lys van jou bates en laste.
  • Doen jou belasting beplanning deur gebruik te maak van die toegewings wat die Suid Afrikaanse Inkomste Diens bied om minder belasting te betaal.
  • Diversifiseer jou welvaart deur in verskillende bate-klasse en in verskillende lande te belê.
  • Benut saamgestelde groei om jou belegging oor ‘n aantal jare eksponensieel te laat groei. Dit beteken dat indien jy R 1 miljoen belê en jy kry10% jaarlikse groei, is jou totale belegging R1.1 miljoen. Volgende jaar gaan jy beleggingsgroei op R1.1 miljoen verkry!
  • Doen aftree beplanning en belê ten minste 15% van jou jaarlikse inkomste in pensioen produkte.
  • Stel jou testament op en beplan jou nalatenskap vir jou geliefdes.

Beleggingsomgewing


Algemene verkiesings word hierdie jaar gehou in verskillende demokrasië wat as beleggings bestemmings vir van ons kliënte dien. Dit is veral plaaslik sowel as in die VSA waar politieke emosies moontlik beleggingsprestasies kan beinvloed. Die oorloë in Ukraine en die Midde-Ooste skrik moontlike beleggers in finansiële markte af en daar word eerder beleggings in meer stabiele beleggings intrumente soos goud gemaak. Die feit dat beleggings besluite rasioneel en nooit emosioneel geneem moet word, gaan veral in hierdie lande toepaslik wees.


Rentekoerse en inflasie speel ‘n belangrike rol in enige beleggingsbesluit. Die hoë inflasie in gevestigde ekonomië gedurende 2022 het die betrokke lande genoop om hul rentekoerse te verhoog. Die gevolg was dat die pryse veral in aandele gedaal het. Hierdie reeks verhogings van rentekoerse het die inflasiekoerse van die betrokke ekonomië verlaag en op 1 November 2023 het die Federale Bank in die VSA besluit om nie meer hul rentekoerse verder te verhoog nie. Die gevolg was dat aandele se pryse wêreldwyd verhoog het.


Daar kan verwag word dat wanneer rentekoerse werklik verlaag, die tendens van ‘n styging in die pryse van aandele gedurende 2024 sal voortduur. Hierdie tendens sal afhanklik wees van die voortgesette daling van die inflasiekoerse in die betrokke lande.

Samevatting


Die opmerking wat een van Bovest se ervare kliënte teenoor ‘n buitestaander gemaak het toe sy gevra is of sy finansieel kragtig genoeg is om op ouderdom 55 met pensioen te gaan, was haar antwoord dat sy “kan” omdat sy ‘n aantal jaar ‘n klient van Bovest is. Hierdie persoonlike ervaring bevestig dat te midde van ‘n onbekende toekoms, ‘n goeie welvaartsplan en persoonlike dissipline sukses behaal.




Dr Riaan Botha FSA™ D.Phil


Photo by Teuku Fadhil on Unsplash

Start Investing Today

By PJ Botha • November 3, 2026
In conversations with people, and increasingly in the media, I hear the same message: “Just put everything in the S&P 500. Over time, it will all balance out.” There is sound reasoning behind investing in a broad share index over several decades. But that advice can overlook something important: your investment horizon and your ability to stay invested when markets fall. Even investors with decades ahead may need some of their money much sooner. During the dot-com crash, the S&P 500 fell approximately 49% from its peak in 2000 to its low in 2002. Imagine watching an investment of 1 million fall to roughly 510,000, excluding dividends and currency movements. It is easy to say you would remain invested; experiencing it can feel very different. Even the eventual winners suffered. Amazon’s share price fell approximately 94% between December 1999 and September 2001. An investment of $100,000 would temporarily have been worth around $6,000. Amazon survived and eventually flourished, but other businesses did not: Webvan and eToys entered bankruptcy in 2001, with shareholders facing the loss of their entire investment. Recovery is possible for a broad market; it is never assured for an individual company. If you need to draw an income, fund a major expense or simply find the losses unbearable, you may be forced—or tempted—to sell before markets recover. Different markets followed different paths. While US shares struggled, the JSE All Share initially rose approximately 52% between March 2000 and May 2002, before falling around 37% by April 2003. At that low, it was approximately 4% below its March 2000 starting level, excluding dividends. South Africa provided diversification, but its market still experienced a substantial decline along the way. Bonds also played an important role. Over the three calendar years from 2000 to 2002, US 10-year Treasury bonds delivered a cumulative return of approximately 42% in dollars, while South Africa’s All Bond Index returned approximately 63% in rand, including reinvested income. These are full-period returns, rather than peak-to-trough figures, but they show how different asset classes can support a portfolio when shares struggle. The Rand added another layer. It started 2000 at approximately R6.12 to the dollar and weakened dramatically, briefly reaching around R13.85 in December 2001. It subsequently recovered, briefly revisiting roughly R6.10 in December 2003 and trading around those levels again in July 2004. Rand weakness initially cushioned offshore losses for South African investors; the subsequent strengthening worked in the opposite direction. Moving offshore after a sharp currency decline can therefore introduce its own risks. Artificial intelligence (AI) is creating exciting opportunities today. The internet boom offers a useful reminder: a technology can change the world without every investment in it delivering a good return. The price paid and the expectations built into that price still matter. This does not mean a similar crash is imminent, or that investors should avoid the S&P 500. It means that an investment can be a useful part of a portfolio without being the right place for all your money. At Bovest, we build portfolios around your goals, income needs and investment horizon. Diversification across companies, sectors, countries, currencies and asset classes cannot prevent every loss, but it can reduce dependence on one outcome. The best portfolio is one that supports your financial goals—and that you can live with when markets become uncomfortable.
November 3, 2026
Die spoed en omvang waarteen inligting en ontledings in ons moderne tyd aangebied word, is verstommend. Ons hoef nie meer ure in biblioteke te sit om navorsing te doen nie. Die internet en kunsmatige intelligensie kan ingewikkelde onderwerpe verduidelik, uiteenlopende menings saamvat en ontledings aanbied. Hierteenoor leef ons in een van die mees problematiese tydperke van die wêreldgeskiedenis – geo-politieke verhoudinge is kompleks en gespanne en Westerse lande ervaar uiteenlopende intense uitdagings. Help al die inligting en ontledings ons noodwendig om beter besluite te neem? Ek dink nie so nie. Daar is een vermoë wat die internet nie kan bied nie - dit is menslike wysheid. Die Griekse filosoof, Socrates, sê hoe slimmer ons word hoe meer besef ons hoe min ons eintlik werklik weet: “Ek weet dat ek nie weet nie”. Miskien is dit die eerste teken van wysheid om nie deurgans antwoorde te hê nie, maar om eerder beter vrae te vra. Wysheid is nie om alles te weet nie, maar om te weet wat werklik saak maak. Dan kom ons weer terug by die kernvraag wat ons deesdae moet vra: “Maak die beskikbaarheid van kennis ons noodwendig wyser.” Nie noodwendig nie. Kennis gee vir ons feite en ontledings; wysheid vra egter meer. Dit vra besinning, oordeel, perspektief, selfkennis uit ervaring, en die vermoë om te onderskei tussen wat ons kan doen en wat ons behoort te doen. ‘n Mens kan boeke oor verlies lees, maar die dood van ‘n geliefde leer jou iets wat geen ontleding volledig kan oordra nie. Daar is ook ‘n oënskynlike verband tussen ouderdom en wysheid Ouderdom waarborg nie noodwendig wysheid nie. Sommige mense word oud sonder om besinnende vrae te vra en sonder om ooit uit hul foute te leer. Ervaring, daarteenoor, wat gekoppel is aan nadenke en selfondersoek, bring ‘n soort insig wat nie bloot uit die versameling van feite ontstaan nie. In die Bybelse boek, Spreuke, word wysheid in ‘n groter morele raamwerk geplaas. Kennis behoort met nederigheid, insig en verantwoordelike vermeng te word. Miskien is dit die paradoks van ons tyd: ons beskik oor al hoe meer antwoorde, maar die belangrikste vrae bly op ‘n menslike vlak. Wat is reg? Wat is genoeg? Wanneer moet ek swyg? Hierdie vrae vra meer as inligting. Hulle vra lewenservaring en insig. Die uitdaging van ons tyd is dus nie om meer kennis te versamel nie, maar om te leer hoe om dit wys te gebruik. Want kennis kan ons help om die wêreld te verander. Wysheid help jou om te besluit watter verandering die moeite werd is. Die kern van ons samelewinguitdagings in die tydperk waarin ons lewe is in werklikheid ‘n spanning tussen ons tegnologiese vermoëns en ons menslike vermoë om sinvol te oordeel. Ons het vandag dalk beter instrumente as ooit tevore, maar dit beteken nie dat ons noodwendig beter besluite neem, meer begrip vir mekaar het of gelukkiger saamleef nie. Hoe meer ek van die lewe leer, hoe minder klink absolute sekerheid na wysheid. Geskryf deur Koos van die Waterberge vir Bovest