Wenke vir Suksesvolle Aftrede

Riaan Botha • March 18, 2024

Agtergrond

Weens die moderne gesondheidswetenskap leef afgetredenes langer as ooit in die geskiedenis van die mensdom. Hierdie verlengde tydperk skep talle geleenthede. Die vraag is watter wenke moet gevolg word om hierdie geleenthede suksesvol te benut.


Die volgende wenke kan help:

  1. ‘n Afgetrede persoon het ‘n leeftyd van ervaringe agter hulle. Tydens hulle lewens was daar tye van lag en ook tye van swaarkry. Hierdie persoonlike ervaringe kan aangewend word om die tyd as ’n afgetredene ten volle te geniet.
  2. Elke afgetredene het unieke talente wat benut kan word om ‘n positiewe rol in die gemeenskap te speel.
  3. Voorkom die “Aftree Siekte” . Programme kan gevolg word om gemaklik en sonderspanning af te tree.
  4. Wees finansieel onafhanklik. Daar is ’n leeftyd van inkomste verdien en gepaardgaande aftree beplanning agter die rug en nou moet finansies ten beste aangewend word om jou aftrede te geniet. Dit is belangrik om jou finansiële bates deur ’n professionele persoon en finansiële instansie soos Bovest te laat bestuur. Dit sal die angs van die scenario van”dat my geld voor my dood sal opraak” te vermy.
  5. Leef met redelike lewensverwagtinge. Indien jy met te hoë verwagtings leef en altyd streef na iets beter as wat jy tans ervaar, gaan jy onvergenoeg wees en deur mense vermy word.
  6. Bestuur die risiko’s van aftrede. Ons as mense smag na voorspellings en wat ons van die toekoms kan verwag. Meer nog as afgetredenes. Dit is egter belangrik om gereed te maak vir verskillende gebeurtenisse in ons lewens en om die lewe te geniet. Indien die onvoorsiene gebeur soos ’n terugslag met jou gesondheid of die verlies van ’n geliefde moet daar gebeurlikheidsplanne in plek wees om te help met die slegte nuus.
  7. Gee terug aan die gemeenskap en aan mense wat hulp nodig het. Hierdie teruggee aksie kan finansiële skenkings wees of om van jou kosbare tyd en kennis beskikbaar te stel aan jou medemens. Daar is die belangrike spreuke dat dit beter is om te gee as om te ontvang.
  8. Die vestiging van jou nalatenskap kan ’n belangrike rol speel tydens aftrede.

Samevatting:


Jou aftrede is so ’n belangrikke fase in jou lewe dat Bovest wenke gee sowel as om byeenkomste gaan aanbied om jou gereed te maak vir ’n suksesvolle aftrede sowel as om jou bestaande aftrede ten volle te geniet.Dr Riaan Botha FSA™ D.Phil

Start Investing Today

By Dr. Riaan Botha July 1, 2026
In ’n veranderende Suid-Afrika leef moderne afgetredenes anders as die geslagte voor hulle. Die veranderinge in lewensomstandighede oor die afgelope paar dekades het veroorsaak dat afgetredenes nuwe uitdagings moet trotseer. Dit is daarom nodig dat afgetredenes aanpassings maak om tred te hou met hierdie nuwe uitdagings. Om persone te help om gemaklik af te tree en om as afgetredenes gelukkig te leef, sal inligting oor hierdie belangrike fase in ’n mens se lewe bespreek word. Hierdie fase verteenwoordig ongeveer een derde van jou lewensiklus. Die praktyk het gewys dat persone hierdie belangrike fase in hul lewens verskillend beleef. Die volgende lewensomstandighede het verander: Die getal persone in die 60+-ouderdomsgroep het van 3,6 miljoen in 2002 tot 6,6 miljoen in 2025 gegroei en verteenwoordig tans ongeveer 10,5% van die Suid-Afrikaanse bevolking. Dit plaas groter druk op beskikbare nasionale hulpbronne. In bogenoemde ouderdomsgroep is daar in 2025 ongeveer 65 ouer mans vir elke 100 ouer vroue. Hierdie wanbalans in geslagte veroorsaak addisionele finansiële druk op families. ’n Groot gedeelte van die huidige geslag afgetredenes is afhanklik van staatspensioene. Oor tyd verminder die koopkrag van hierdie pensioene, aangesien die jaarlikse verhogings nie altyd tred hou met inflasie nie. Weens die hoë werkloosheidsyfer in Suid-Afrika is daar minder werkende persone wat aktief bydra tot pensioen- en mediese fondse. Dit veroorsaak onsekerheid oor toekomstige aftree- en mediese versorging. Die getal huishoudings wat deur ouer persone gefinansier word, het vermeerder omdat jonger persone nie altyd werk in Suid-Afrika kry nie en dikwels oorsee moet verhuis om ’n inkomste te verdien. Afgetredenes leef langer en daarom moet inkomste uit pensioene oor ’n langer tydperk as in die verlede voorsien word. Mediese kostes vir chroniese medisyne word ook oor ’n langer tydperk benodig  Om genoemde veranderinge ten beste te bestuur, beveel Bovest die volgende finansiële praktyke aan: As afgetredene moet daar, vir so lank as wat dit persoonlik moontlik is, ’n inkomste deeltyds of voltyds verdien word. Betrek die familie by gesamentlike familie-finansiële beplanning. Die voordele hiervan is dat daar gesamentlik vir die toekoms beplan kan word, terwyl kostes ook moontlik bespaar kan word. Adviseurs van Bovest sal families in hierdie beplanningsproses bystaan. Moderne afgetredenes beleef tans ’n opwindende tydperk in hul lewens en kan, met die regte finansiële advies, bestaande geleenthede ten volle benut. Moet dus nie huiwer om jul Bovest finansiële adviseur by die proses te betrek nie.
July 1, 2026
Dit is nou reeds etlike jare wat gesinne in Suid-Afrika blootgestel word aan emigrasie, (tydelik of permanent) na die buiteland. Daar is vele redes hiervoor: veiligheidskwessies, werkloosheid, beperkte beroepsgeleenthede en beter salarisse en lewensomstandighede elders. Hierdie tendens het verreikende implikasies vir die Suid-Afrikaanse ekonomie en vir die gesinne wat agterbly. Die statistieke oor emigrasie uit Suid-Afrika is nie altyd betroubaar nie. Ramings dui wel daarop dat miljoene Suid-Afrikaners in lande soos die Verenigde Koninkryk, Nieu-Seeland, Australië, Kanada en die VSA woon en werk. Die migrasie is nie net slegs meer deur professionele mense nie, maar ook ambagslui, landbouwerkers, tegnici en universiteitsgegradueerdes. Die grootste dryfveer is natuurlik die werkloosheidsvlakke in Suid-Afrika. Vir die ekonomie het hierdie uitvloei beide voordele en nadele. Die grootste nadeel is natuurlik die sogenaamde ‘breindrein’. Opgeleide jongmense verlaat die land en sodoende verloor ons waardevolle vaardighede, belasting betalers en toekomstige entrepreneurs en dit kan sodoende ekonomiese groei vertraag. Daarteenoor stuur baie emigrante geld terug na hul families in Suid-Afrika. Dit help met die finansies van plaaslike huishoudings. Ander keer terug met nuwe vaardighede, internasionale kontakte en kapitaal wat weer tot ekonomiese ontwikkeling kan bydra. Jong Suid-Afrikaanse mans wat in die VSA se landbousektor jaarliks gaan werk is ‘n interessante tendens. Hier is daar weerens nie betroubare statistieke nie, hoewel die ramings wel indrukke weergee. ‘n Artikel in die Landbouweekblad dui aan dat jong Suid-Afrikaanse boere reeds só gewild is dat hulle naas Mexico, die tweede grootste groep van seisoenale landbou-arbeid in die VSA verteenwoordig – en dit neem jaarliks toe. In 2023 was daar na raming reeds meer as 9,000 Suid-Afrikaanse boere werksaam in die VSA. Ramings oor verdienste is nie betroubaar nie, maar dui tog aan dat hierdie werkers jaarliks R1,2 miljard en selfs soveel as R5 miljard uit verdienste na Suid-Afrika terugbring. Die sosio-emosionele implikasies van hierdie migrasie is dikwels minder sigbaar, maar nie minder belangrik nie. Daar onstaan fisiese afstand tussen famililede en ouers sien hulle kinders minder gereeld. In baie gevalle ook tydelike afstand tussen huwelikmaats. Grootouers mis die geleentheid om by kleinkinders se lewens betrokke te wees en gesinsbyeenkomste word skaars. Vir baie jong emigrante bring die verhuising ook gevoelens van eensaamheid, kultuurskok en identiteitsverwarring mee.  Die uitdaging vir Suid-Afrika is om ‘n ekonomiese en sosiale omgewing te skep waarin jongmense nie noodwendig hoef te kies tussen professionele sukses en hulle verbondenheid aan hulle vaderland nie. Geksryf deur Koos van die Waterberge vir Bovest